Κατά τη διάταξη του άρθρου 10 του Ν. 3231/2004, η οποία κωδικοποιήθηκε και ισχύει με το άρθρο 72§11 κωδ. π.δ. 26/2012: «Σε περίπτωση που οι βουλευτικές εκλογές διενεργούνται μέσα σε δεκαοκτώ μήνες από τις προηγούμενες, δεν εφαρμόζονται για τις εκλογές αυτές οι περί εκλογής βουλευτών με σταυρό προτιμήσεως … αλλά οι περί σειράς καταλήψεως εδρών διατάξεις (λίστα) του π.δ. 192/1985 που επαναφέρονται σε ισχύ και εφαρμόζονται κάθε φορά για την περίπτωση αυτή».

Στην περίπτωση αυτή ανατίθεται στα κόμματα η ευθύνη καθορισμού της σειράς ανακήρυξης των υποψήφιων βουλευτών «χωρίς να υπάρχει κατά νόμο δέσμευση όπως ο καθορισμός αυτός να γίνεται με τη σειρά επιτυχίας των υποψηφίων στις αμέσως προηγούμενες εκλογές» (Α.Ε.Δ. απόφαση 12/2012).

Και αυτό επειδή μπορεί είτε να έχουν υπάρξει αποχωρήσεις (όπως από τον ΣΥΡΙΖΑ τον Σεπτέμβριο 2015) οπότε να δικαιολογούνται αφαιρέσεις, είτε να έχουν προκύψει καινούργιες συνεργασίες (όπως μεταξύ ΔΗΜΑΡ και ΠΑΣΟΚ), οπότε επιβάλλονται προσθήκες στα ψηφοδέλτια. Αποτελεί όμως ηθικοπολιτική επιταγή η διακριτική αυτή ευχέρεια της ηγεσίας των κομμάτων να ασκείται με σεβασμό στην εκφρασθείσα προσφάτως λαϊκή βούληση.

Παρότι το γράμμα του νόμου είναι αδιάστικτο, η τελεολογική ερμηνεία της ως άνω διάταξης συμπληρώνει τον εξαγόμενο κανόνα με την προϋπόθεση στις προηγούμενες εντός 18 μηνών διενεργηθείσες εκλογές να έχει χρησιμοποιηθεί σταυρός προτίμησης. Και αυτό επειδή η «λίστα» συνιστά εξαίρεση, με σκοπό την απαλλαγή των βουλευτών από το οικονομικό, και όχι μόνο, άχθος μιας νέας, σε σύντομο χρονικό διάστημα, εκλογικής αναμέτρησης.

Και η απαλλαγή αυτή δεν μπορεί να μετατίθεται αενάως, σε περίπτωση που πολλές διαδοχικά εκλογικές αναμετρήσεις λάμβαναν χώρα εντός του 18μηνου, επειδή αυτό υποσκάπτει ολοένα και περισσότερο τη δημοκρατική νομιμοποίηση των αρχικά εκλεγέντων και δεν επιτρέπει την ανανέωση με βάση τις ?περιορισμένες έστω και με το ψηφοδέλτιο? επιλογές των πολιτών.

Αντίθετα δεν μπορεί να νοηθεί ως θεμιτός σκοπός του νόμου ο πλήρης έλεγχος της κοινοβουλευτικής ομάδας από την κεντρική διοίκηση του κόμματος, προκειμένου να κάμπτεται η ελεύθερη εντολή του βουλευτή.

ΕΘΝΟΣ, 16/12/2016